Karel Smits, oorlogsvrijwilliger
Karel Smits arriveerde op 20 mei 1945 in het basiskamp van de Amerikaanse mariniers: Camp Lejeune bij Jacksonville, in North Carolina. Sinds 1943 verbleef in Camp Lejeune een ‘kernkadergroep’ van circa 175 Nederlandse mariniers. Karel Smits behoorde tot de eerste lichting oorlogsvrijwilligers die hier aankwam veelal afkomstig uit het bevrijde zuidelijke deel van Nederland en een opleiding kreeg tot marinier in het Nederlandse Korps Mariniers. Deze opleiding was geschoeid op de Amerikaanse werkwijze, met onder meer specifieke trainingen in Camp Davis. Bij gebrek aan eigen middelen werden de rekruten gekleed in Amerikaanse uniformen en uitgerust met Amerikaanse wapens. Op 13 september 1945 werd de Eerste Mariniersbrigade officieel opgericht.
Vanaf het begin geven zijn brieven een beeld van de ‘ontgroening’ die een jongen op die leeftijd meemaakt tussen al die jonge mannen, in landen ver van huis (Schotland, Amerika) en de ontmoeting met heel andere mensen en culturen dan hij gewend was in het boerse Brabantse land (rassendiscriminatie, negers enz.). Hij ontwikkelt zich tussen het rauwe soldatenvolk tot een eigenzinnige persoonlijkheid, die opkomt voor zichzelf en voor collega’s, en tot iemand die misstanden benoemt in weerwil van de militaire gezagsverhoudingen.
In zijn brieven schrijft hij eigenlijk alles van zich af, teleurstellingen, heimwee, onzekerheden. Interessant is de ontwikkeling die hij doormaakt in de fase, waarin over de hoofden van het voetvolk heen beslist wordt waar de oorlogsvrijwilligers voor zullen worden ingezet: de ‘bevrijding’ van Nederlands-Indië. Dat was nooit de bedoeling geweest. Zij hadden willen vechten tegen de Duitsers, tegen de Japanners desnoods, maar niet tegen een volk dat zich – net als de Nederlanders – wilde bevrijden van zijn onderdrukkers, c.q. de kolonialiserende Nederlanders.